Zadania, prawa, obowiązki


ZADANIA, PRAWA I OBOWIĄZKI INSPEKTORÓW ORAZ PROCEDURY KONTROLI

ZadaniaZadaniem Inspekcji Transportu Drogowego jest wykonywanie działań określonych w:

art. 50 ustawy z dnia 6 września o transporcie drogowym (Dz. Us. nr 125 poz. 1371 z późn. zm.).
Zadania te polegają na kontroli przestrzegania przepisów w zakresie transportu drogowego lub przewozów na potrzeby własne, wykonywanego pojazdami samochodowymi, z wyjątkiem pojazdów przeznaczonych konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób, łącznie z kierowcą, w niezarobkowym krajowym i międzynarodowym przewozie drogowym osób oraz pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 3,5 tony.

art. 100 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz. U. nr 227, poz. 1367).
Zadania te polegają na kontroli przestrzegania przepisów w zakresie przewozów towarów niebezpiecznych, a szczególnie kontroli podlega:

1) zgodności wykonywanego przewozu towarów niebezpiecznych z wymaganiami określonymi odpowiednio w ADR, RID lub ADN oraz w ustawie;

2) stanu technicznego naczyń, opakowań, urządzeń transportowych służących do przewozu towarów niebezpiecznych;

3) stanu technicznego środka transportu użytego do przewozu, jego oznakowania i wyposażenia;

4) przeszkolenia osób wykonujących przewóz towarów niebezpiecznych oraz czynności związane z tym przewozem, a także wyznaczenia właściwego doradcy do spraw bezpieczeństwa przewozu towarów niebezpiecznych;

5) dokumentów wymaganych przy przewozie towarów niebezpiecznych, w szczególności zaświadczenia ADR.

Do zadań należy również kontrola dokumentów związanych z wykonywaniem transportu drogowego, kontrola dokumentów przewozowych, kontrola ruchu drogowego w ramach uprawnień nadanych ustawą Prawo o ruchu drogowym, kontrola czasu pracy kierowców, a także kontrola przestrzegania zasad i warunków transportu zwierząt i odpadów.

Wykonywanie tych wszystkich zadań pociąga za sobą określone uprawnienia „proceduralne”, które wykorzystywane są przez inspektorów podczas przeprowadzanych kontroli. Dlatego nadaje się inspektorom określone prawa, a w tym między innymi:

1) prawo wstępu do pojazdu;

2) prawo kontroli dokumentów;

2a) prawo kontroli karty kierowcy i karty przedsiębiorstwa;

3) prawo kontroli zainstalowanych lub znajdujących się w pojeździe urządzeń pomiarowo-kontrolnych lub tachografu cyfrowego;

3a) prawo kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych;

4) prawo kontrolowania masy, nacisków osi i wymiarów pojazdu przy użyciu przyrządu pomiarowego;

5) prawo żądania od podmiotu wykonującego przewóz drogowy i jego pracowników pisemnych lub ustnych wyjaśnień, okazania dokumentów i innych nośników informacji oraz udostępnienia wszelkich danych mających związek z przedmiotem kontroli;

6) prawo wstępu na teren podmiotu wykonującego przewóz drogowy, w tym do pomieszczeń lub lokali, gdzie prowadzi on działalność lub przechowuje dokumenty i inne nośniki informacji wymagane przepisami, o których mowa w art. 4 pkt 22, w dniach i godzinach, w których jest lub powinna być wykonywana ta działalność.

Ponadto podczas kontroli inspektor może:

1) legitymować kierowców i inne osoby w celu ustalenia tożsamości, jeżeli jest to niezbędne dla potrzeb kontroli;

2) badać dokumenty i inne nośniki informacji objęte zakresem kontroli;

3) dokonywać oględzin i zabezpieczać zebrane dowody;

3a) zatrzymać kartę kierowcy w przypadkach, o których mowa w art. 14 ust. 4 lit. c rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.Urz. WE L 370 z 31.12.1985, str. 8 oraz Dz.Urz. WE L 274 z 09.10.1998, str. 1), lub kartę przedsiębiorstwa;

4) przesłuchiwać świadków i zasięgać opinii biegłych;

5) przesłuchiwać kontrolowanego w charakterze strony, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla ustaleń kontroli.

Inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego mają prawo do nakładania i pobierania kar pieniężnych. W przypadku zatrzymania przez inspektora przewoźnika zagranicznego i stwierdzenia w wyniku kontroli naruszenia stosowanych przepisów, zostanie nałożona kara, która podlegać będzie natychmiastowej egzekucji. W przeciwnym razie jego pojazd zostanie skierowany na parking do czasu uregulowania należności. Prócz posiadanych uprawnień do nakładania kar pieniężnych w drodze decyzji administracyjnych Inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego mają uprawnienia do formułowania wniosków o wszczęcie postępowania:

  • administracyjnego cofnięcia uprawnień przewozowych,
  • karnego lub karno-skarbowego,
  • w sprawach o wykroczenia,
  • przed organami Państwowej Inspekcji Pracy,
  • przewidzianego w umowach międzynarodowych w stosunku do przedsiębiorców zagranicznych.